تربیت سیاسی در میدان جنگ

مراد حسینی، استادیار تربیت بدنی دانشگاه فرهنگیان استان کرمان

تربیت سیاسی در میدان جنگ به فرایندی راهبردی اشاره دارد که طی آن، رزمندگان در شرایط بحرانی و پرتنش نبرد، علاوه بر یادگیری فنون نظامی، با مفاهیم عمیق سیاسی، اهداف کلان ملی و ارزش‌های بنیادین حاکم بر جامعه خود آشنا می‌شوند. در این ساحت، جنگ صرفاً یک تقابل سخت‌افزاری و نظامی نیست، بلکه به عرصه‌ای برای شکل‌گیری و صیانت از آگاهی سیاسی، هویت جمعی و احساس مسئولیت عمیق نسبت به سرنوشت تاریخی یک ملت تبدیل می‌شود.

 در میدان کارزار، افراد به‌طور بی‌واسطه با پیامدهای ملموس تصمیم‌های سیاسی، ضرورت دفاع از تمامیت ارضی، استقلال و امنیت ملی روبه‌رو می‌گردند. این تجربه عینی و زیسته باعث می‌شود که درک آنان از مفاهیم انتزاعی قدرت و سیاست، به فهمی عمیق، درونی و پایدار بدل شود.

 رزمندگان در چنین فضایی، با آرمان‌هایی که برای تحقق آن‌ها جان‌فشانی می‌کنند، پیوندی ناگسستنی می‌یابند و نوعی بینش سیاسی برآمده از مشارکت مستقیم در آن‌ها نهادینه می‌شود.  از سوی دیگر، میدان جنگ محیطی یگانه برای تقویت روحیه همبستگی، ایثار و تعهد اخلاقی به جامعه است. این فضائل انسانی نقشی کلیدی در بازتعریف نگرش‌های سیاسی فرد ایفا کرده و او را به یک شهروند فعال و آگاه تبدیل می‌کنند. 

بسیاری از ایثارگران، پس از پایان نبرد نیز در عرصه‌های مدنی و سیاسی حضور پررنگی دارند، زیرا جنگ حساسیت آن‌ها را نسبت به مصالح عمومی و عدالت اجتماعی ارتقا بخشیده است. در نهایت، از طریق گفتمان فرماندهان و فضای فرهنگی جبهه‌ها، جنگ به یک «مدرسه سیاسی بزرگ» بدل می‌گردد که در آن مقاومت، تبیین دشمن‌شناسی و انسجام ملی آموزش داده می‌شود. این تربیت سیاسی، بنیان‌گذار بصیرتی است که تأثیرات آن تا دهه‌ها بر رفتارهای فردی و ساختارهای کلان اجتماعی باقی می‌ماند.